Bu yazı Alevilerin Sesi dergisinin 303. sayısında yayınlanmıştır.
Dergimizin bu özel sayısını, Sivas Madımak Katliamı’nın 33. yılında, hakikatin, hafızanın ve adalet mücadelesinin en önemli taşıyıcılarından biri olan Madımak Hafıza Katliamı Merkezi’ne ayırdık.
Bu özel sayıyı hazırlarken öncelikle kayıp yakınlarının seslerine kulak vermeyi tercih ettik. Çünkü hafızanın en güçlü taşıyıcıları, acıyı yaşayanlar ve onu kuşaktan kuşağa aktaranlardır. Madımak’ta yitirdiğimiz 33 canımızın ailelerinden gelen her satır, yalnızca kişisel bir yasın değil; aynı zamanda bitmeyen bir adalet arayışının, onurlu bir hatırlama mücadelesinin ifadesidir.
Bu sayıda ayrıca yıllardır Madımak Katliamı üzerine çalışan akademisyenlerin, araştırmacıların, yazarların ve hak savunucularının değerlendirmelerine yer verdik. Her bir yazı, katliamın farklı boyutlarını görünür kılarken, hafızanın neden yaşatılması gerektiğini de bir kez daha hatırlatıyor.
Madımak Katliamı Hafıza Merkezi, Madımak Katliamı’nın 30. yılı vesilesiyle hayata geçirilen sıradan bir arşiv çalışması değildir. O, Alevilerin kendi tarihlerini kendi tanıklıklarıyla kayıt altına alma iradesinin somutlaşmış halidir. Kelime Ata’nın “Ya hafıza kaybedilecekti ya da hafıza kaydedilecekti. Madımak Katliamı Hafıza Merkezi Projesi, hafızayı kaydetti” sözünde ifadesini bulan bu çalışma, unutmaya ve unutturmaya karşı verilmiş güçlü bir toplumsal cevaptır.
Bugün merkez bünyesinde bulunan yüzlerce saatlik görüntü kaydı, sözlü tarih çalışmaları, dijital kütüphane, sanal müze, web belgesel ve belgesel film çalışmaları; yalnızca geçmişin belgelerini korumuyor, aynı zamanda geleceğe bırakılan bir vicdan mirasını da büyütüyor. Mülki amirlerden gazetecilere, sanatçılardan akademisyenlere, katliam tanıklarından kayıp yakınlarına kadar çok geniş bir kesimin tanıklıkları bu çalışma sayesinde kayıt altına alınmış durumda.
Madımak Hafıza Merkezi, bir “karşı-hafıza” mekânıdır. Resmi anlatıların dışında bırakılan, görmezden gelinen ya da susturulmaya çalışılan tanıklıkları görünür kılarak toplumsal hafızanın çoğulcu biçimde inşa edilmesine katkı sunmaktadır. Bu yönüyle yalnızca Alevi toplumunun değil, demokrasi, insan hakları ve adalet mücadelesi veren herkesin ortak hafıza alanıdır.
Behçet Aysan‘ın kızı Eren Asaf‘ın şu sözleri, Madımak Katliamı Hafıza Merkezi’nin anlamını belki de en yalın biçimde anlatıyor: “Madımak Oteli’nin içine hiç girmedim, giremedim. Ancak sanal müze sayesinde babam Behçet Aysan’ın odasındaki yastığı kokladım.” Bu cümle, hafızanın yalnızca geçmişi korumak değil; aynı zamanda kaybedilenlerle yeniden bağ kurabilmek olduğunu da gösteriyor.
Bu özel sayının hazırlanmasında Madımak Hafıza Merkezi Genel Koordinatörü Eylem Şen‘in katkıları ve emeği son derece belirleyici oldu. Kendisine içten teşekkürlerimizi sunuyoruz. Aynı şekilde, Madımak Katliamı Hafıza Merkezi’nin ortaya çıkmasında emeği bulunan tüm araştırmacılara, yazarlara, sanatçılara, tasarımcılara, yazılımcılara, gönüllülere ve en önemlisi AABK’mıza şükran borçluyuz.
Her ay 64 sayfa olarak yayımlanan dergimizin bu sayısında sayfa sayımızı artırdık. Çünkü bu sayfaların her biri, yitirdiğimiz 33 canımızın anısına, yarım bırakılan düşlerine ve geride kalanların bitmeyen adalet mücadelesine ayrılmıştır. Aynı zamanda Madımak Katliamı Hafıza Merkezi’nin birikimini, içeriğini ve önemini daha geniş kesimlere ulaştırmayı amaçladık.
Hafıza yalnızca geçmişe ait değildir; geleceği kurmanın da temelidir. Hatırlamak, hakikati savunmaktır. Hatırlamak, adalet talebini canlı tutmaktır. Hatırlamak, bir daha yaşanmaması için mücadele etmektir.
Madımak’ta yitirdiğimiz 33 canımızı saygıyla, özlemle ve mücadele kararlılığıyla anıyoruz.
Hakikatin ateşi, unutuşun karanlığından daha güçlüdür.
Erdal Kılıçkaya
Alevilerin Sesi Dergisi Genel Yayın Yönetmeni
